<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X57n0958">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 958 圓頓宗眼</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 958 圓頓宗眼</title>
			<author>宋 法登述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">57</idno>.<idno type="no">958</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">圓頓宗眼</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by Mr. Ren Yu-Teng</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，任育騰大德提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12530">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName>
				<mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>釐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[釐-未+牙]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-06-06T13:40:31">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0092b" n="0092b"/>
<lb ed="X" n="0092b01"/>
<lb ed="X" n="0092b02"/>
<lb ed="X" n="0092b03"/>
<lb ed="X" n="0092b04"/>
<lb ed="X" n="0092b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 958-A 圓頓宗眼(幷序)</cb:mulu><head>No. 958-A
<lb ed="X" n="0092b06"/><lb ed="R101" n="0399a01"/> 圓頓宗眼<note place="inline">幷序</note></head>
<lb ed="X" n="0092b07"/>
<lb ed="X" n="0092b08"/><lb ed="R101" n="0399a02"/><byline cb:type="author">四明沙門　法登　述</byline>
<lb ed="X" n="0092b09"/><lb ed="R101" n="0399a03"/><p xml:id="pX57p0092b0901">學大乘者雖有肉眼乃名佛眼。何以故。曉了<anchor xml:id="nkr_note_add_0092b0901" n="0092b0901"/><anchor xml:id="beg0092b0901" n="0092b0901"/>己<anchor xml:id="end0092b0901"/>身有
<lb ed="X" n="0092b10"/><lb ed="R101" n="0399a04"/>佛性。故雖一切法本來靈妙。非圓詮敎旨不能知之。
<lb ed="X" n="0092b11"/><lb ed="R101" n="0399a05"/>此圓詮敎旨在於何。卽佛眼佛智是也。佛眼觀之。全
<lb ed="X" n="0092b12"/><lb ed="R101" n="0399a06"/>生是佛。佛智照之。無非法界。凡夫博地信敎仰理。卽
<lb ed="X" n="0092b13"/><lb ed="R101" n="0399a07"/>能用此佛眼佛智照於諸法。以肉眼卽佛眼。故今依
<lb ed="X" n="0092b14"/><lb ed="R101" n="0399a08"/>圓頓大乘述其宗要。原於心法。究其體性。明乎道理。
<lb ed="X" n="0092b15"/><lb ed="R101" n="0399a09"/>窮其心徧。談乎性具。述所傳法。明乎三觀。顯於正宗。
<lb ed="X" n="0092b16"/><lb ed="R101" n="0399a10"/>修性相資。涼池可到。卽以十篇名爲圓頓宗眼。雖文
<lb ed="X" n="0092b17"/><lb ed="R101" n="0399a11"/>有兼援。意卽歸圓。宗卽要也。葢言圓頓大乘。要在佛
<lb ed="X" n="0092b18"/><lb ed="R101" n="0399a12"/>眼佛智也。今總略題之耳。若得此意。則知吾佛一代
<lb ed="X" n="0092b19"/><lb ed="R101" n="0399a13"/>敎有所歸。祖祖相傳。法非虗設。修行入道。得其要也。
<lb ed="X" n="0092b20"/><lb ed="R101" n="0399a14"/>法登不敏。述此管見。少助宗乘。禽鳥向山。涓露入海。
<lb ed="X" n="0092b21"/><lb ed="R101" n="0399a15"/>是此之謂。</p>
<lb ed="X" n="0092b22"/><lb ed="R101" n="0399a16"/><p xml:id="pX57p0092b2201">旹
<lb ed="X" n="0092b23" type="honorific"/><lb ed="R101" n="0399a17"/>紹熙太歲甲寅閏月五日於福嚴蘭若湧泉閣下序</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0092b24"/><lb ed="R101" n="0399a18"/>
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0092c" n="0092c"/>
<lb ed="X" n="0092c01"/><lb ed="R101" n="0399b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">圓頓宗眼目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0092001" n="0092001"/>圓頓宗眼目次</head>
<lb ed="X" n="0092c02"/><lb ed="R101" n="0399b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0092c0201">宗眼</item><item xml:id="itemX57p0092c0203">原心</item><item xml:id="itemX57p0092c0205">究性</item><item xml:id="itemX57p0092c0207">明道</item>
<lb ed="X" n="0092c03"/><lb ed="R101" n="0399b03"/><item xml:id="itemX57p0092c0301">窮徧</item><item xml:id="itemX57p0092c0303">談具</item><item xml:id="itemX57p0092c0305">所傳</item><item xml:id="itemX57p0092c0307">三觀</item>
<lb ed="X" n="0092c04"/><lb ed="R101" n="0399b04"/><item xml:id="itemX57p0092c0401">正宗</item><item xml:id="itemX57p0092c0403">修性</item></list></cb:div>
<lb ed="X" n="0092c05"/>
<lb ed="X" n="0092c06"/><cb:mulu type="卷" n="1"/>
<lb ed="X" n="0092c07"/><cb:docNumber>No. 958</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0092c08"/><lb ed="R101" n="0399b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宗眼</cb:mulu><head>宗眼</head>
<lb ed="X" n="0092c09"/><lb ed="R101" n="0399b07"/><p xml:id="pX57p0092c0901">論云。始鹿苑。中鷲頭。後鶴林。法付摩訶大迦葉。此
<lb ed="X" n="0092c10"/><lb ed="R101" n="0399b08"/>乃明於如來正法眼藏分付迦葉。次第傳授。永永不
<lb ed="X" n="0092c11"/><lb ed="R101" n="0399b09"/>絕者也。所以付迦葉者。以耆年碩德苦行頭陀堪紹
<lb ed="X" n="0092c12"/><lb ed="R101" n="0399b10"/>隆故。亦由緣在彼故。然所付之法。爲在何處。如何付
<lb ed="X" n="0092c13"/><lb ed="R101" n="0399b11"/>之。大小若何。請試陳之。或曰靈山會上。世尊捻華迦
<lb ed="X" n="0092c14"/><lb ed="R101" n="0399b12"/>葉微笑卽其相也。此說於竺典殊無稽據。葢後人所
<lb ed="X" n="0092c15"/><lb ed="R101" n="0399b13"/>喩耳。或曰般若轉敎卽是付法。此說亦未見的傳之
<lb ed="X" n="0092c16"/><lb ed="R101" n="0399b14"/>相。且般若被加。卽空生身子非迦葉也。或曰如來處
<lb ed="X" n="0092c17"/><lb ed="R101" n="0399b15"/>處付屬。豈局一時一處耶。此說通漫之甚。或說世尊
<lb ed="X" n="0092c18"/><lb ed="R101" n="0399b16"/>付衣卽付法也。或曰世尊入滅。迦葉後來。佛現雙足
<lb ed="X" n="0092c19"/><lb ed="R101" n="0399b17"/>卽是付法。觀此二說。<anchor xml:id="nkr_note_add_0092c1901" n="0092c1901"/><anchor xml:id="beg0092c1901" n="0092c1901"/>但<anchor xml:id="end0092c1901"/>可表示而<anchor xml:id="nkr_note_add_0092c1902" n="0092c1902"/><anchor xml:id="beg0092c1902" n="0092c1902"/>已<anchor xml:id="end0092c1902"/>。豈付法相耶。然
<lb ed="X" n="0092c20"/><lb ed="R101" n="0399b18"/>付法之說。苟其相不明。則不知所傳是何法耶。而祖
<lb ed="X" n="0092c21"/><lb ed="R101" n="0400a01"/>祖相傳如何授受。旣不知其要。傳授亦難矣。如是則
<lb ed="X" n="0092c22"/><lb ed="R101" n="0400a02"/>但有傳持名而無其實也。嗚呼。道聽途說古人尙且
<lb ed="X" n="0092c23"/><lb ed="R101" n="0400a03"/>譏之。況都不知其所以哉。且佛祖之道至今光<g ref="#CB08504">𦦨</g>特
<lb ed="X" n="0092c24"/><lb ed="R101" n="0400a04"/>盛。豈無其所以而然耶。曰後人生乎異見。乃有敎外
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0093a" n="0093a"/>
<lb ed="X" n="0093a01"/><lb ed="R101" n="0400a05"/>別傳之說。亦謂拈華而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a0101" n="0093a0101"/><anchor xml:id="beg0093a0101" n="0093a0101"/>已<anchor xml:id="end0093a0101"/>。且夫學佛者雖敎禪敎之
<lb ed="X" n="0093a02"/><lb ed="R101" n="0400a06"/>不同。旣皆依佛。必以佛法而爲憑準。佛法者卽迦葉
<lb ed="X" n="0093a03"/><lb ed="R101" n="0400a07"/>所傳是也。迦葉所傳者莫不始鹿苑中鷲頭後鶴林
<lb ed="X" n="0093a04"/><lb ed="R101" n="0400a08"/>之法也。又何時更有別傳耶。究其端倪。葢不達其源
<lb ed="X" n="0093a05"/><lb ed="R101" n="0400a09"/>者恐敎混於禪。故有別傳之說。殊不知別之不可。且
<lb ed="X" n="0093a06"/><lb ed="R101" n="0400a10"/>如來出現八音四辨。迦葉所傳卽敎法也。此敎明其
<lb ed="X" n="0093a07"/><lb ed="R101" n="0400a11"/>心達其理。豈有修行證入過於此也。或謂以心傳心。
<lb ed="X" n="0093a08"/><lb ed="R101" n="0400a12"/>不知因何得知此心可傳。莫非敎之詮乎哉。況又文
<lb ed="X" n="0093a09"/><lb ed="R101" n="0400a13"/>字性離卽解脫耶。是知禪敎皆指靈山分付迦葉所
<lb ed="X" n="0093a10"/><lb ed="R101" n="0400a14"/>傳。何得背佛祖乎。旣不用迦葉所傳。何須言其繼祖
<lb ed="X" n="0093a11"/><lb ed="R101" n="0400a15"/>也。如此者。並由不知所傳之要。故爾夫傳法者乃傳
<lb ed="X" n="0093a12"/><lb ed="R101" n="0400a16"/>佛心要也。當知其要有總有別。別則一代所說之法。
<lb ed="X" n="0093a13"/><lb ed="R101" n="0400a17"/>般若加說備明其相。般若之中二乘雖領而未受也。
<lb ed="X" n="0093a14"/><lb ed="R101" n="0400a18"/>總則法華開權顯。實說佛知佛見。點示諸法本源。自
<lb ed="X" n="0093a15"/><lb ed="R101" n="0400b01"/>性前之所說無非方便。今顯眞實皆佛知見。初周雖
<lb ed="X" n="0093a16"/><lb ed="R101" n="0400b02"/>說迦葉未解。中周譬之以高廣大車。迦葉聞之踊躍
<lb ed="X" n="0093a17"/><lb ed="R101" n="0400b03"/>歡喜領而受之。良以此佛知見總一切知見。故云無
<lb ed="X" n="0093a18"/><lb ed="R101" n="0400b04"/>上正法付與迦葉。信解品中委領其要。是知付法之
<lb ed="X" n="0093a19"/><lb ed="R101" n="0400b05"/>相正在靈山。別無他說。<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a1901" n="0093a1901"/><anchor xml:id="beg0093a1901" n="0093a1901"/>但<anchor xml:id="end0093a1901"/>點佛之知見而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a1902" n="0093a1902"/><anchor xml:id="beg0093a1902" n="0093a1902"/>已<anchor xml:id="end0093a1902"/>。法雖通
<lb ed="X" n="0093a20"/><lb ed="R101" n="0400b06"/>於大小。至此皆歸一道。經云。吾今所有。皆是子有。付
<lb ed="X" n="0093a21"/><lb ed="R101" n="0400b07"/>與家業。窮子歡喜。荆溪云。知之與見並是所有。所以法
<lb ed="X" n="0093a22"/><lb ed="R101" n="0400b08"/>華但總說云佛之知見。古人謂之。世尊拈華。迦葉微
<lb ed="X" n="0093a23"/><lb ed="R101" n="0400b09"/>笑。莫喩此耶。此佛知見。何人不具。何法不然。靈山分
<lb ed="X" n="0093a24"/><lb ed="R101" n="0400b10"/>付在此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093a2401" n="0093a2401"/><anchor xml:id="beg0093a2401" n="0093a2401"/>已<anchor xml:id="end0093a2401"/>。祖祖相傳。傳此法也。智者大蘇悟。悟此
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0093b" n="0093b"/>
<lb ed="X" n="0093b01"/><lb ed="R101" n="0400b11"/>法也。縱懸河辨。說此法也。龍樹用文字而廣第一義
<lb ed="X" n="0093b02"/><lb ed="R101" n="0400b12"/>諦。廣此法也。摩訶止觀不思議。一心三觀。照此法也。
<lb ed="X" n="0093b03"/><lb ed="R101" n="0400b13"/>乘是寶乘直至道場。證此法也。達磨單傳心印。傳此
<lb ed="X" n="0093b04"/><lb ed="R101" n="0400b14"/>法也。大哉此法。禪敎之宗源乎。其流雖異其源必同。
<lb ed="X" n="0093b05"/><lb ed="R101" n="0400b15"/>要其所歸亦秪一也。若逐其流而失其源者。則不知
<lb ed="X" n="0093b06"/><lb ed="R101" n="0400b16"/>所傳之要也。如是則辜負如來出世。其相傳授受之
<lb ed="X" n="0093b07"/><lb ed="R101" n="0400b17"/>道於茲泯矣。若據此道法。法法全彰本來成現。佛祖
<lb ed="X" n="0093b08"/><lb ed="R101" n="0400b18"/>未出不欠一毫。佛祖雖出不增絲髮。燃燈無法與釋
<lb ed="X" n="0093b09"/><lb ed="R101" n="0401a01"/>迦。釋迦亦無法可說。故云。若言如來有所說法則爲
<lb ed="X" n="0093b10"/><lb ed="R101" n="0401a02"/>謗佛。然不同佛祖雖此道何因得知。若知此<anchor xml:id="nkr_note_add_0093b1001" n="0093b1001"/><anchor xml:id="beg0093b1001" n="0093b1001"/>已<anchor xml:id="end0093b1001"/>。佛祖
<lb ed="X" n="0093b11"/><lb ed="R101" n="0401a03"/>更無可傳。雖然佛法無人說。雖慧不能了。若不傳法
<lb ed="X" n="0093b12"/><lb ed="R101" n="0401a04"/>度衆生。畢竟無能報恩者。則所傳之道不可不明也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0093b13"/><lb ed="R101" n="0401a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">原心</cb:mulu><head>原心</head>
<lb ed="X" n="0093b14"/><lb ed="R101" n="0401a06"/><p xml:id="pX57p0093b1401">毗陵曰。隨緣不變名性。不變隨緣名心。是知心之與
<lb ed="X" n="0093b15"/><lb ed="R101" n="0401a07"/>性。其體雖同。其義則別。所以同者。不變卽隨緣。隨緣
<lb ed="X" n="0093b16"/><lb ed="R101" n="0401a08"/>卽不變故。所以異者。以由諸法性雖平等。隨染淨緣。
<lb ed="X" n="0093b17"/><lb ed="R101" n="0401a09"/>故有生佛。由淨緣故。則順本性。顯於眞心。乃成諸佛。
<lb ed="X" n="0093b18"/><lb ed="R101" n="0401a10"/>由染緣故。迷其本性。成於妄念。乃有衆生。故知衆生
<lb ed="X" n="0093b19"/><lb ed="R101" n="0401a11"/>之心有眞有妄。妄則隨染緣故。眞則不變之性全不
<lb ed="X" n="0093b20"/><lb ed="R101" n="0401a12"/>變。隨緣故。則全眞心而爲妄念。故曰。全眞作妄。妄具
<lb ed="X" n="0093b21"/><lb ed="R101" n="0401a13"/>三千。達此妄心。無一異相。三千宛然。葢由妄念其體
<lb ed="X" n="0093b22"/><lb ed="R101" n="0401a14"/>本眞。故四明曰葢指介爾之心。爲事理解行之要。深
<lb ed="X" n="0093b23"/><lb ed="R101" n="0401a15"/>有旨哉。是故。要識眞心。當體妄念。不得此旨。不知起
<lb ed="X" n="0093b24"/><lb ed="R101" n="0401a16"/>觀之處。不達顯妙之門。一家宗源成顚亂也。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0093c" n="0093c"/>
<lb ed="X" n="0093c01"/><lb ed="R101" n="0401a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">究性</cb:mulu><head>究性</head>
<lb ed="X" n="0093c02"/><lb ed="R101" n="0401a18"/><p xml:id="pX57p0093c0201">論曰。平等眞法界。佛不度衆生。又曰。眞如界內絕生
<lb ed="X" n="0093c03"/><lb ed="R101" n="0401b01"/>佛之假名。平等性中無自他之形相。此皆言其性也。
<lb ed="X" n="0093c04"/><lb ed="R101" n="0401b02"/>此性人皆言之。而小不同耳。仲尼但曰天命而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093c0401" n="0093c0401"/><anchor xml:id="beg0093c0401" n="0093c0401"/>已<anchor xml:id="end0093c0401"/>。葢
<lb ed="X" n="0093c05"/><lb ed="R101" n="0401b03"/>言性之自然。而不云是善惡。至乎荀子乃曰性唯惡
<lb ed="X" n="0093c06"/><lb ed="R101" n="0401b04"/>也。孟子曰性唯善也。楊子則曰其性善惡混也。今謂
<lb ed="X" n="0093c07"/><lb ed="R101" n="0401b05"/>以善惡窮其性者。且是性之情未達性之體也。夫喜
<lb ed="X" n="0093c08"/><lb ed="R101" n="0401b06"/>怒哀懼愛惡欲。此謂七情。莫非善惡之謂也。性具非
<lb ed="X" n="0093c09"/><lb ed="R101" n="0401b07"/>此。吾敎言其性者。則非善非惡非迷非悟非因非果
<lb ed="X" n="0093c10"/><lb ed="R101" n="0401b08"/>非內非外。等虗空徧法界無高下之殊。絕自他之相。
<lb ed="X" n="0093c11"/><lb ed="R101" n="0401b09"/>旣非迷悟因果。故曰平等也。當知此性乃卽事之理
<lb ed="X" n="0093c12"/><lb ed="R101" n="0401b10"/>也。因果凡聖自他皆卽理之事也。此理旣卽理。絕於
<lb ed="X" n="0093c13"/><lb ed="R101" n="0401b11"/>高下之殊。故曰是法平等。此理雖善惡因果而具善
<lb ed="X" n="0093c14"/><lb ed="R101" n="0401b12"/>惡因果。當知衆生之心卽此性故。故能徧攝諸法。以
<lb ed="X" n="0093c15"/><lb ed="R101" n="0401b13"/>由此性卽眞如實相之理。此性具乎二義。一者不變
<lb ed="X" n="0093c16"/><lb ed="R101" n="0401b14"/>義。二者不守自性義。不守自性義卽隨緣也。雖曰隨
<lb ed="X" n="0093c17"/><lb ed="R101" n="0401b15"/>緣其實不變。故曰以不改爲義也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0093c18"/><lb ed="R101" n="0401b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">明道</cb:mulu><head>明道</head>
<lb ed="X" n="0093c19"/><lb ed="R101" n="0401b17"/><p xml:id="pX57p0093c1901">自有以體爲道者。有以用爲道者。體乃卽用之體。用
<lb ed="X" n="0093c20"/><lb ed="R101" n="0401b18"/>乃卽體之用。故知體用不可離也。古人所謂天命之
<lb ed="X" n="0093c21"/><lb ed="R101" n="0402a01"/>謂性。率性之謂道。修道之謂敎。道也者。不可須臾離。
<lb ed="X" n="0093c22"/><lb ed="R101" n="0402a02"/>可離非道也。是知由性故有道。由道故達性。道旣以
<lb ed="X" n="0093c23"/><lb ed="R101" n="0402a03"/>通達爲義。是故能率於性。性旣徧通。履之爲道。道旣
<lb ed="X" n="0093c24"/><lb ed="R101" n="0402a04"/>卽性。指性卽道。故性之與道不一不異也。以不一故。
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0094a" n="0094a"/>
<lb ed="X" n="0094a01"/><lb ed="R101" n="0402a05"/>由性故有道。以不異故。卽性以爲人道。故曰夫子之
<lb ed="X" n="0094a02"/><lb ed="R101" n="0402a06"/>道忠恕而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0201" n="0094a0201"/><anchor xml:id="beg0094a0201" n="0094a0201"/>已<anchor xml:id="end0094a0201"/>矣。忠謂盡心。恕謂忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0202" n="0094a0202"/><anchor xml:id="beg0094a0202" n="0094a0202"/>己<anchor xml:id="end0094a0202"/>度物。盡心卽性
<lb ed="X" n="0094a03"/><lb ed="R101" n="0402a07"/>也。忖<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0301" n="0094a0301"/><anchor xml:id="beg0094a0301" n="0094a0301"/>己<anchor xml:id="end0094a0301"/>度物卽率於性也。旣皆謂之夫子之道。是知
<lb ed="X" n="0094a04"/><lb ed="R101" n="0402a08"/>道有體有用也。若夫佛敎明道者。如云十方薄伽梵
<lb ed="X" n="0094a05"/><lb ed="R101" n="0402a09"/>一路涅槃門。一切無礙人一道出生死。道唯一者。由
<lb ed="X" n="0094a06"/><lb ed="R101" n="0402a10"/>一性故。卽性爲道。故名一道。旣云有出。此卽以用爲
<lb ed="X" n="0094a07"/><lb ed="R101" n="0402a11"/>道。乃卽體之用也。若云天下無二道者。卽佛敎名之
<lb ed="X" n="0094a08"/><lb ed="R101" n="0402a12"/>爲無上道也。言無上者。由卽性故。此乃非迷悟之性
<lb ed="X" n="0094a09"/><lb ed="R101" n="0402a13"/>也。然儒釋明道各有小大之不同。儒宗則以堯舜爲
<lb ed="X" n="0094a10"/><lb ed="R101" n="0402a14"/>大道。三王爲小道。佛敎則以四時三敎爲小道。法華
<lb ed="X" n="0094a11"/><lb ed="R101" n="0402a15"/>開權爲大道。得爲大道者。以順性故。故曰堯舜性出
<lb ed="X" n="0094a12"/><lb ed="R101" n="0402a16"/>於仁義。但由順性與力行。非仁義此道。葢不聞佛敎
<lb ed="X" n="0094a13"/><lb ed="R101" n="0402a17"/>明道。不出乎大慈。此慈稱性則曰無緣。故云慈若有
<lb ed="X" n="0094a14"/><lb ed="R101" n="0402a18"/>盡。非無緣慈。慈旣無盡。皆由稱性。此無緣慈無非實
<lb ed="X" n="0094a15"/><lb ed="R101" n="0402b01"/>相。名爲大道。故云慈善根力任運。若是旣非作意亦
<lb ed="X" n="0094a16"/><lb ed="R101" n="0402b02"/>非別修。故稱無作。初心發此。名無上道。心果滿證。此
<lb ed="X" n="0094a17"/><lb ed="R101" n="0402b03"/>亦名無上。向云。道有體有用。亦不出乎修性之謂也。
<lb ed="X" n="0094a18"/><lb ed="R101" n="0402b04"/>以此貫通。凡是聖人說敎明道。莫過此也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0094a19"/><lb ed="R101" n="0402b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">窮徧</cb:mulu><head>窮徧</head>
<lb ed="X" n="0094a20"/><lb ed="R101" n="0402b06"/><p xml:id="pX57p0094a2001">毗陵曰。旣信<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a2001" n="0094a2001"/><anchor xml:id="beg0094a2001" n="0094a2001"/>己<anchor xml:id="end0094a2001"/>心有此性。故次示此性非內外徧虗
<lb ed="X" n="0094a21"/><lb ed="R101" n="0402b07"/>空同諸佛等虗空。是知衆生之心體性周徧。故論曰。
<lb ed="X" n="0094a22"/><lb ed="R101" n="0402b08"/>心體離念離念相者。等虗空界無所不徧。是故衆生
<lb ed="X" n="0094a23"/><lb ed="R101" n="0402b09"/>之心卽大覺圓常之體。此體卽毗盧遮那徧一切處。
<lb ed="X" n="0094a24"/><lb ed="R101" n="0402b10"/>無有一法非我心也。故曰遊心法界如虗空。則知諸
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0094b" n="0094b"/>
<lb ed="X" n="0094b01"/><lb ed="R101" n="0402b11"/>佛之境界。當知此心廣大無邊無所不至。以無始<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b0101" n="0094b0101"/><anchor xml:id="beg0094b0101" n="0094b0101"/>已<anchor xml:id="end0094b0101"/>
<lb ed="X" n="0094b02"/><lb ed="R101" n="0402b12"/>來不知心徧。故曰局我遮那唯除陰質。內須知十方
<lb ed="X" n="0094b03"/><lb ed="R101" n="0402b13"/>虗空不離我心。故經曰。空生大覺中。如海一漚發。苟
<lb ed="X" n="0094b04"/><lb ed="R101" n="0402b14"/>不識心徧。則具義難彰。非但此心周徧。當知一切諸
<lb ed="X" n="0094b05"/><lb ed="R101" n="0402b15"/>法亦然。故曰學者縱知內心具三千法。不知我心徧
<lb ed="X" n="0094b06"/><lb ed="R101" n="0402b16"/>彼三千。彼彼三千互徧亦爾。應照理體本無四性。心
<lb ed="X" n="0094b07"/><lb ed="R101" n="0402b17"/>佛衆生三無差別。故能擧一全收。彼彼互入無所障
<lb ed="X" n="0094b08"/><lb ed="R101" n="0402b18"/>礙。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0094b09"/><lb ed="R101" n="0403a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">談具</cb:mulu><head>談具</head>
<lb ed="X" n="0094b10"/><lb ed="R101" n="0403a02"/><p xml:id="pX57p0094b1001">衆生之心旣徧一切。則知一切諸法皆心本具。故曰。
<lb ed="X" n="0094b11"/><lb ed="R101" n="0403a03"/>阿鼻依正全處極聖之自心。毗盧身土不逾凡下之
<lb ed="X" n="0094b12"/><lb ed="R101" n="0403a04"/>一念。又經曰。不知色身外洎山河虗空。皆是妙明眞
<lb ed="X" n="0094b13"/><lb ed="R101" n="0403a05"/>身中物。是知百界千如三千世間一念具足。無非唯
<lb ed="X" n="0094b14"/><lb ed="R101" n="0403a06"/>心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b1401" n="0094b1401"/><anchor xml:id="beg0094b1401" n="0094b1401"/>已<anchor xml:id="end0094b1401"/>。是則一切諸法彼彼具足。故四明曰。萬象之
<lb ed="X" n="0094b15"/><lb ed="R101" n="0403a07"/>色旣許心具。千差之心何妨色具。何故爾耶。以由諸
<lb ed="X" n="0094b16"/><lb ed="R101" n="0403a08"/>法皆法界故。故能具足一切諸法。彼彼莊嚴所以具
<lb ed="X" n="0094b17"/><lb ed="R101" n="0403a09"/>者。皆由徧故。當知諸法與乎一心本無兩異。卽法是
<lb ed="X" n="0094b18"/><lb ed="R101" n="0403a10"/>心。卽心是法。爲點示故。故曰心具實無能具所具之
<lb ed="X" n="0094b19"/><lb ed="R101" n="0403a11"/>別也。應知十方三世不離毫端。刹土微塵豈越一念。
<lb ed="X" n="0094b20"/><lb ed="R101" n="0403a12"/>故經曰。身心圓明不動道場。於一毛端徧能含受十
<lb ed="X" n="0094b21"/><lb ed="R101" n="0403a13"/>方國土。是知三千之法一念具足。三千卽一念。一念
<lb ed="X" n="0094b22"/><lb ed="R101" n="0403a14"/>卽三千。非相生然。非相含然。如物之八相。水之八德。
<lb ed="X" n="0094b23"/><lb ed="R101" n="0403a15"/>方之可知。心具旣爾。心變亦然。擧一念心。則生佛依
<lb ed="X" n="0094b24"/><lb ed="R101" n="0403a16"/>正宛然。故知一念一心事理具足。並由理具。方有事
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0094c" n="0094c"/>
<lb ed="X" n="0094c01"/><lb ed="R101" n="0403a17"/>用。其義可知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0094c02"/><lb ed="R101" n="0403a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">所傳</cb:mulu><head>所傳</head>
<lb ed="X" n="0094c03"/><lb ed="R101" n="0403b01"/><p xml:id="pX57p0094c0301">佛之一化從上而下。所傳之法擧要言之。不出三觀。
<lb ed="X" n="0094c04"/><lb ed="R101" n="0403b02"/>此三觀法不思議境卽法華甚深境界。點示衆生。佛
<lb ed="X" n="0094c05"/><lb ed="R101" n="0403b03"/>之知見。此佛知見不出三諦全境。發智返照此境。卽
<lb ed="X" n="0094c06"/><lb ed="R101" n="0403b04"/>名三觀。乃一家所傳。妙解妙行。靈山分付。迦葉稟承。
<lb ed="X" n="0094c07"/><lb ed="R101" n="0403b05"/>祖祖相傳。無出於此。故摩訶止觀挹流尋源。始自大
<lb ed="X" n="0094c08"/><lb ed="R101" n="0403b06"/>覺世尊敷揚此道。至乎今師承於龍樹。莫不是此三
<lb ed="X" n="0094c09"/><lb ed="R101" n="0403b07"/>觀之道。此道體是實相妙理。此理卽衆生本心。諸法
<lb ed="X" n="0094c10"/><lb ed="R101" n="0403b08"/>體性。能照此理卽名爲觀。觀成理顯復此性也。禪
<lb ed="X" n="0094c11"/><lb ed="R101" n="0403b09"/>宗雖不明乎三觀。要且不出其中。彼曰。直指人心。
<lb ed="X" n="0094c12"/><lb ed="R101" n="0403b10"/>見性成佛。直指非妙解。見性非妙行。成佛非歸源乎。
<lb ed="X" n="0094c13"/><lb ed="R101" n="0403b11"/>然凡夫博地昏散流動。故須修止觀。且上達根性卽
<lb ed="X" n="0094c14"/><lb ed="R101" n="0403b12"/>心是佛不假思惟。豈須滯於境觀耶。曰。旣知卽心是
<lb ed="X" n="0094c15"/><lb ed="R101" n="0403b13"/>佛。豈離解行之流。若非妙解。焉知心是。若非妙行。焉
<lb ed="X" n="0094c16"/><lb ed="R101" n="0403b14"/>證心是。應知降佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c1601" n="0094c1601"/><anchor xml:id="beg0094c1601" n="0094c1601"/>已<anchor xml:id="end0094c1601"/>還。修行之者不離三觀之道。故
<lb ed="X" n="0094c17"/><lb ed="R101" n="0403b15"/>荆溪曰。設使印度一聖來儀。未若兜率二生垂降。故
<lb ed="X" n="0094c18"/><lb ed="R101" n="0403b16"/>東陽大士位居等覺。尙以三觀四運而爲心要。乃至
<lb ed="X" n="0094c19"/><lb ed="R101" n="0403b17"/>云復三觀。本宗瓔珞補處大士金口親承。故知一家
<lb ed="X" n="0094c20"/><lb ed="R101" n="0403b18"/>敎門遠稟佛經。復與大士宛如符契。故知三觀之道
<lb ed="X" n="0094c21"/><lb ed="R101" n="0404a01"/>非獨始行之。所行也章安謂智者說。<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c2101" n="0094c2101"/><anchor xml:id="beg0094c2101" n="0094c2101"/>己<anchor xml:id="end0094c2101"/>心中所行法
<lb ed="X" n="0094c22"/><lb ed="R101" n="0404a02"/>門卽此法也。然若據迦葉所傳。始道樹終鶴林一代
<lb ed="X" n="0094c23"/><lb ed="R101" n="0404a03"/>之法。豈獨三觀而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094c2301" n="0094c2301"/><anchor xml:id="beg0094c2301" n="0094c2301"/>已<anchor xml:id="end0094c2301"/>哉。曰。作此疑者不知三觀之所
<lb ed="X" n="0094c24"/><lb ed="R101" n="0404a04"/>以也何者。如來出世所說法門雖無量。至乎靈山開
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0095a" n="0095a"/>
<lb ed="X" n="0095a01"/><lb ed="R101" n="0404a05"/>顯皆歸佛乘。此之佛乘卽是三諦。旣指無量法門皆
<lb ed="X" n="0095a02"/><lb ed="R101" n="0404a06"/>卽三諦。故知此三諦理具攝諸法。三觀旣卽三諦而
<lb ed="X" n="0095a03"/><lb ed="R101" n="0404a07"/>立。此觀法體具無量法。故荆溪云。故撮十妙爲觀法
<lb ed="X" n="0095a04"/><lb ed="R101" n="0404a08"/>大體。且十妙旣該括無量法門。此等法門不出三千。
<lb ed="X" n="0095a05"/><lb ed="R101" n="0404a09"/>卽此三千爲三觀之體。則顯三觀具無量法。故云。止
<lb ed="X" n="0095a06"/><lb ed="R101" n="0404a10"/>觀攝一切敎一切行等。以顯三觀之體廣大悉備。橫
<lb ed="X" n="0095a07"/><lb ed="R101" n="0404a11"/>竪具足。所以然者。秪諸法。法法互具。乃至衆生心。亦
<lb ed="X" n="0095a08"/><lb ed="R101" n="0404a12"/>復如是。三千旣居一念。卽是三觀佛性。由此佛性而
<lb ed="X" n="0095a09"/><lb ed="R101" n="0404a13"/>有三觀。故此觀攝一切法。罄無不盡。是知三觀與諸
<lb ed="X" n="0095a10"/><lb ed="R101" n="0404a14"/>法無異途也。苟不明此。徒說傳持。雖禪宗不尙分別。
<lb ed="X" n="0095a11"/><lb ed="R101" n="0404a15"/>但云單傳直指。要且不離此道。若謂不然。釋迦應有
<lb ed="X" n="0095a12"/><lb ed="R101" n="0404a16"/>二心。迦葉便分兩派耶。欲識此意尋宗源。逐派隨流
<lb ed="X" n="0095a13"/><lb ed="R101" n="0404a17"/>深不可也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0095a14"/><lb ed="R101" n="0404a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三觀</cb:mulu><head>三觀</head>
<lb ed="X" n="0095a15"/><lb ed="R101" n="0404b01"/><p xml:id="pX57p0095a1501">荆溪曰。一念無相謂之空。無法不備謂之假。不一不
<lb ed="X" n="0095a16"/><lb ed="R101" n="0404b02"/>異謂之中。自利利他在此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0095a1601" n="0095a1601"/><anchor xml:id="beg0095a1601" n="0095a1601"/>已<anchor xml:id="end0095a1601"/>。此乃宗師臨終以此
<lb ed="X" n="0095a17"/><lb ed="R101" n="0404b03"/>三觀之道示於後昆。以爲心要也。夫三觀者。智者稟
<lb ed="X" n="0095a18"/><lb ed="R101" n="0404b04"/>之於南嶽。南嶽傳之於北齊。北齊承之於龍樹。故曰。
<lb ed="X" n="0095a19"/><lb ed="R101" n="0404b05"/>文師用心一依釋論。若究其根源。非唯始自龍樹而
<lb ed="X" n="0095a20"/><lb ed="R101" n="0404b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0095a2001" n="0095a2001"/><anchor xml:id="beg0095a2001" n="0095a2001"/>已<anchor xml:id="end0095a2001"/>。故義例云。況復三觀本宗瓔珞。補處大士金口親
<lb ed="X" n="0095a21"/><lb ed="R101" n="0404b07"/>承。信知本自於大覺世尊也。然三觀所出。或云瓔珞。
<lb ed="X" n="0095a22"/><lb ed="R101" n="0404b08"/>或云大品。或云智論。或云中論。的指若何。曰。三觀之
<lb ed="X" n="0095a23"/><lb ed="R101" n="0404b09"/>法。其文出瓔珞大品。義旨歸於法華圓頓。傳之於諸
<lb ed="X" n="0095a24"/><lb ed="R101" n="0404b10"/>祖。讚之於龍樹。廣之於天台。故四念處云。若論數整
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0095b" n="0095b"/>
<lb ed="X" n="0095b01"/><lb ed="R101" n="0404b11"/>足須依瓔珞。若扶三觀次第須依大品瓔珞。經云。從
<lb ed="X" n="0095b02"/><lb ed="R101" n="0404b12"/>假入空二諦觀。從空入假平等觀。二觀爲方便得入
<lb ed="X" n="0095b03"/><lb ed="R101" n="0404b13"/>中道。第一義諦觀出於大品者。經云。欲以道慧。具足
<lb ed="X" n="0095b04"/><lb ed="R101" n="0404b14"/>道種慧。當學般若。欲以道種慧。具足一切智。當學般
<lb ed="X" n="0095b05"/><lb ed="R101" n="0404b15"/>若。欲以一切智具足一切種智。當學般若。欲以一切
<lb ed="X" n="0095b06"/><lb ed="R101" n="0404b16"/>種智斷煩惱及習。當學般若。欲以道慧<note place="inline">空</note>。欲以道種
<lb ed="X" n="0095b07"/><lb ed="R101" n="0404b17"/>慧<note place="inline">假</note>。欲以一切智具足一切種<note place="inline">中</note>。欲以一切種智斷
<lb ed="X" n="0095b08"/><lb ed="R101" n="0404b18"/>煩惱及習<note place="inline">惑盡智顯</note>。準此二經皆明三觀。故云本宗瓔珞。
<lb ed="X" n="0095b09"/><lb ed="R101" n="0405a01"/>又云。以大品爲觀法。也言義旨歸於法華。圓頓者以
<lb ed="X" n="0095b10"/><lb ed="R101" n="0405a02"/>由開權顯實。諸敎咸會。無非一心三觀。故也。義例云。
<lb ed="X" n="0095b11"/><lb ed="R101" n="0405a03"/>以法華爲宗骨。是此之謂乎。傳之於諸祖者。迦葉<anchor xml:id="nkr_note_add_0095b1101" n="0095b1101"/><anchor xml:id="beg0095b1101" n="0095b1101"/>已<anchor xml:id="end0095b1101"/>
<lb ed="X" n="0095b12"/><lb ed="R101" n="0405a04"/>下所傳卽此道也。言讚之於龍樹者。大品旣有三智
<lb ed="X" n="0095b13"/><lb ed="R101" n="0405a05"/>之文。經文似如次第智論。釋此取意。言之三智。實在
<lb ed="X" n="0095b14"/><lb ed="R101" n="0405a06"/>一心中得三智。旣在一心。智由觀成。非一心三觀何
<lb ed="X" n="0095b15"/><lb ed="R101" n="0405a07"/>能成於一心三智。故智旣在。以智顯觀。亦見三觀一
<lb ed="X" n="0095b16"/><lb ed="R101" n="0405a08"/>心也。以智論爲指南。其在茲乎。但中論直明三觀不
<lb ed="X" n="0095b17"/><lb ed="R101" n="0405a09"/>說一心。故曰。因緣所生法。我說卽是空。亦名爲假名。
<lb ed="X" n="0095b18"/><lb ed="R101" n="0405a10"/>亦名中道義。此文雖傍通諸敎。義正歸圓何者。旣云
<lb ed="X" n="0095b19"/><lb ed="R101" n="0405a11"/>卽空。又云亦名假名等。顯秪於一法。便是有三。豈非
<lb ed="X" n="0095b20"/><lb ed="R101" n="0405a12"/>圓義耶。但不顯說一心。故更用三智實在一心之文。
<lb ed="X" n="0095b21"/><lb ed="R101" n="0405a13"/>顯乎三觀亦一心也。是知讚之於龍樹其義明矣。旣
<lb ed="X" n="0095b22"/><lb ed="R101" n="0405a14"/>部通諸敎祖師。釋義不妨隨文用與。故云。若四句對
<lb ed="X" n="0095b23"/><lb ed="R101" n="0405a15"/>敎自是別途。或者疑曰未審北齊正依何文耶。爲智
<lb ed="X" n="0095b24"/><lb ed="R101" n="0405a16"/>論耶。爲中論耶。若云中觀。止觀那云文師用心一依
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0095c" n="0095c"/>
<lb ed="X" n="0095c01"/><lb ed="R101" n="0405a17"/>釋論。若云釋論。且今家正是宗於中論觀法。豈是釋
<lb ed="X" n="0095c02"/><lb ed="R101" n="0405a18"/>論耶。今謂北齊宗於中論四句觀法。復以智論三智
<lb ed="X" n="0095c03"/><lb ed="R101" n="0405b01"/>實在一心之文。顯之成乎一心三觀也。止觀及荆溪
<lb ed="X" n="0095c04"/><lb ed="R101" n="0405b02"/>但云。釋論智論者以由中論之中略出。故總言智論
<lb ed="X" n="0095c05"/><lb ed="R101" n="0405b03"/>等也。輔行云付法。傳云龍樹造大無畏論有十萬偈。
<lb ed="X" n="0095c06"/><lb ed="R101" n="0405b04"/>中論從彼略出大綱有五百偈。今藏中靑目注者是
<lb ed="X" n="0095c07"/><lb ed="R101" n="0405b05"/>也。疑曰。靈山會上法付迦葉。中論觀法自屬於般若。盡
<lb ed="X" n="0095c08"/><lb ed="R101" n="0405b06"/>傳之於龍樹。若爾。則迦葉<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c0801" n="0095c0801"/><anchor xml:id="beg0095c0801" n="0095c0801"/>已<anchor xml:id="end0095c0801"/>下龍樹之前所傳非三
<lb ed="X" n="0095c09"/><lb ed="R101" n="0405b07"/>觀耶。曰。般若雖付未之受也。至乎法華方能信解。般
<lb ed="X" n="0095c10"/><lb ed="R101" n="0405b08"/>若雖說。猶未發揮。至乎龍樹方讚述之。龍樹乃滅。後
<lb ed="X" n="0095c11"/><lb ed="R101" n="0405b09"/>判敎者非以法華之意顯乎般若之文。乃明一心三
<lb ed="X" n="0095c12"/><lb ed="R101" n="0405b10"/>觀。當知靈山根利不必委明。例如性相二空。經中但
<lb ed="X" n="0095c13"/><lb ed="R101" n="0405b11"/>說一句而<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c1301" n="0095c1301"/><anchor xml:id="beg0095c1301" n="0095c1301"/>已<anchor xml:id="end0095c1301"/>。開四句者爲鈍根故。故云中論觀法但
<lb ed="X" n="0095c14"/><lb ed="R101" n="0405b12"/>被末代鈍根是也。靈山雖不委明機緣。不妨領會。以
<lb ed="X" n="0095c15"/><lb ed="R101" n="0405b13"/>由昔曾說。故滅後。諸祖旣有典型更相授。故云傳之
<lb ed="X" n="0095c16"/><lb ed="R101" n="0405b14"/>於諸祖也。若據靈山會上。但佛之知見迦葉傳之。何
<lb ed="X" n="0095c17"/><lb ed="R101" n="0405b15"/>以具三觀之義耶。曰佛之知見莫非三諦佛性。旣以
<lb ed="X" n="0095c18"/><lb ed="R101" n="0405b16"/>此法點示衆生。欲入此道莫非以觀照之。以照此故。
<lb ed="X" n="0095c19"/><lb ed="R101" n="0405b17"/>卽名三觀。是知靈山雖不委明。義亦具矣。故迦葉所
<lb ed="X" n="0095c20"/><lb ed="R101" n="0405b18"/>傳。傳之諸祖。但龍樹釋經委明之也。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c2001" n="0095c2001"/><anchor xml:id="beg0095c2001" n="0095c2001"/>已<anchor xml:id="end0095c2001"/>前諸祖不
<lb ed="X" n="0095c21"/><lb ed="R101" n="0406a01"/>傳此道矣。言廣之於天台者。摩訶止觀莫不廣明三
<lb ed="X" n="0095c22"/><lb ed="R101" n="0406a02"/>觀之法也。疑曰。瓔珞三觀似如次第。何以今家以此
<lb ed="X" n="0095c23"/><lb ed="R101" n="0406a03"/>次第之法而爲所傳。曰。圓頓之法。別無其體。卽指次
<lb ed="X" n="0095c24"/><lb ed="R101" n="0406a04"/>第爲不次第。況復瓔珞次第文後亦有三觀法界之
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0096a" n="0096a"/>
<lb ed="X" n="0096a01"/><lb ed="R101" n="0406a05"/>說。豈非圓意乎。當以意會。不以文拘。旣部在方等。尊
<lb ed="X" n="0096a02"/><lb ed="R101" n="0406a06"/>極唯圓。據勝爲論。卽圓三觀也。故知一家所傳三觀
<lb ed="X" n="0096a03"/><lb ed="R101" n="0406a07"/>之道。出自於佛經。傳於諸祖。讚之於龍樹。廣之於天
<lb ed="X" n="0096a04"/><lb ed="R101" n="0406a08"/>台也。疑者曰。若謂天台所傳亦三觀者。且摩訶止觀
<lb ed="X" n="0096a05"/><lb ed="R101" n="0406a09"/>正明觀法不思議境。於修德境中明於修相。祖述龍
<lb ed="X" n="0096a06"/><lb ed="R101" n="0406a10"/>樹但說性相空觀而<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a0601" n="0096a0601"/><anchor xml:id="beg0096a0601" n="0096a0601"/>已<anchor xml:id="end0096a0601"/>。何以見得具於三觀耶。曰天
<lb ed="X" n="0096a07"/><lb ed="R101" n="0406a11"/>台所說三觀秪恐得空。諸法旣空。當處宛然。不一不
<lb ed="X" n="0096a08"/><lb ed="R101" n="0406a12"/>異。卽具三觀。所以修德境中雖<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a0801" n="0096a0801"/><anchor xml:id="beg0096a0801" n="0096a0801"/>但<anchor xml:id="end0096a0801"/>明空。卽具三也。故
<lb ed="X" n="0096a09"/><lb ed="R101" n="0406a13"/>止觀於三境之後。結成三觀。意顯此矣。例如法華三
<lb ed="X" n="0096a10"/><lb ed="R101" n="0406a14"/>昧儀中明於觀法。但四句亦秪明空便具三觀。何以
<lb ed="X" n="0096a11"/><lb ed="R101" n="0406a15"/>故見得具三耶。如四明云。法華三昧儀中略明三觀。
<lb ed="X" n="0096a12"/><lb ed="R101" n="0406a16"/>卽有九種證相。斯爲明據。是知一家所明觀法亦不
<lb ed="X" n="0096a13"/><lb ed="R101" n="0406a17"/>出於三觀也。大哉。此道眞復性還源之要術者也。雖
<lb ed="X" n="0096a14"/><lb ed="R101" n="0406a18"/>衆生皆有佛之知見。若不以此道照之。何由開悟。<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a1401" n="0096a1401"/><anchor xml:id="beg0096a1401" n="0096a1401"/>但<anchor xml:id="end0096a1401"/>
<lb ed="X" n="0096a15"/><lb ed="R101" n="0406b01"/>不得意者指爲文字之學。謂非窮理盡性之道。哀哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0096a16"/><lb ed="R101" n="0406b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正宗</cb:mulu><head>正宗</head>
<lb ed="X" n="0096a17"/><lb ed="R101" n="0406b03"/><p xml:id="pX57p0096a1701">四明曰。葢指介爾之心爲事理解行之要。大哉。此說
<lb ed="X" n="0096a18"/><lb ed="R101" n="0406b04"/>括盡摩訶止觀之大旨也。中興敎觀不在茲乎。深得
<lb ed="X" n="0096a19"/><lb ed="R101" n="0406b05"/>天台之道非此說乎。然若論諸法比比具足。法法互
<lb ed="X" n="0096a20"/><lb ed="R101" n="0406b06"/>趣。所以獨指心者。葢有意焉。亦對治而<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a2001" n="0096a2001"/><anchor xml:id="beg0096a2001" n="0096a2001"/>已<anchor xml:id="end0096a2001"/>。所以有意
<lb ed="X" n="0096a21"/><lb ed="R101" n="0406b07"/>者。心爲造法之源。入道之要易絕念。故就迷點示人
<lb ed="X" n="0096a22"/><lb ed="R101" n="0406b08"/>之返本還源。故所以對治者。四念處云。上界衆生多
<lb ed="X" n="0096a23"/><lb ed="R101" n="0406b09"/>著心。故令觀外色。下界衆生多著外色。令觀內心。所
<lb ed="X" n="0096a24"/><lb ed="R101" n="0406b10"/>以經論多明觀心。疑曰。以何義故得知一家宗途。唯
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0096b" n="0096b"/>
<lb ed="X" n="0096b01"/><lb ed="R101" n="0406b11"/>指一念爲事理解行之要耶。曰。此皆天台之宗旨也。
<lb ed="X" n="0096b02"/><lb ed="R101" n="0406b12"/>如摩訶止觀初乘觀法明乎一念三千。此之三千有
<lb ed="X" n="0096b03"/><lb ed="R101" n="0406b13"/>事有理。故引華嚴心造證之。荆溪云。言心造者。有乎
<lb ed="X" n="0096b04"/><lb ed="R101" n="0406b14"/>二意。一者約理。二者約事。旣指一念具此事理。是故
<lb ed="X" n="0096b05"/><lb ed="R101" n="0406b15"/>四明得此意故。故指一念爲事理解行之要也。若得
<lb ed="X" n="0096b06"/><lb ed="R101" n="0406b16"/>此意。則一家境觀之道可擧而行。入道之門。還源之
<lb ed="X" n="0096b07"/><lb ed="R101" n="0406b17"/>徑。莫不由此也。若撥棄妄念別求義路。何異棄氷而
<lb ed="X" n="0096b08"/><lb ed="R101" n="0406b18"/>求水哉。衆生何時得成佛耶。是知不遵四明之說不
<lb ed="X" n="0096b09"/><lb ed="R101" n="0407a01"/>會天台之旨。不會天台之旨不達經論之意。爲令衆
<lb ed="X" n="0096b10"/><lb ed="R101" n="0407a02"/>生之言翻成無用。古人所謂差之毫<g ref="#CB12530">𨤲</g><anchor xml:id="nkr_note_orig_0096001" n="0096001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0096001" n="0096001"/><anchor xml:id="beg0096001" n="0096001"/>失<anchor xml:id="end0096001"/>於千里。可
<lb ed="X" n="0096b11"/><lb ed="R101" n="0407a03"/>誡哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0096b12"/><lb ed="R101" n="0407a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">修性</cb:mulu><head>修性</head>
<lb ed="X" n="0096b13"/><lb ed="R101" n="0407a05"/><p xml:id="pX57p0096b1301">毗陵曰。說理則泯彼階差。談行則積功方達。此乃明
<lb ed="X" n="0096b14"/><lb ed="R101" n="0407a06"/>修性之說。無修不顯。無性不立。是故修性之道不可
<lb ed="X" n="0096b15"/><lb ed="R101" n="0407a07"/>不明也。凡經論所談法門不出此二。非無二法。佛出
<lb ed="X" n="0096b16"/><lb ed="R101" n="0407a08"/>世。意不備矣。故曰。性雖本爾。藉智起修。由修照性。由
<lb ed="X" n="0096b17"/><lb ed="R101" n="0407a09"/>性發修。若據性而論。則衆生諸佛本無高下。依正色
<lb ed="X" n="0096b18"/><lb ed="R101" n="0407a10"/>心豈有差別。可謂法界平等迷悟同途。衆生本來是
<lb ed="X" n="0096b19"/><lb ed="R101" n="0407a11"/>佛。諸佛無可說約性。雖爾對修。不然。豈有自然釋迦
<lb ed="X" n="0096b20"/><lb ed="R101" n="0407a12"/>天然彌勒。不假修行。三德秘藏何由得證。故有凡聖
<lb ed="X" n="0096b21"/><lb ed="R101" n="0407a13"/>因果之不同。自他高下之異爾。雖然不同。要且二而
<lb ed="X" n="0096b22"/><lb ed="R101" n="0407a14"/>不二。雖然不二。不妨不二而二。據性則全修在性。起
<lb ed="X" n="0096b23"/><lb ed="R101" n="0407a15"/>修則全性成修。修性一如。無復別體。凡聖雖分高下。
<lb ed="X" n="0096b24"/><lb ed="R101" n="0407a16"/>而泯高下之殊。迷悟雖則同途。不妨迷悟之別。以眞
<pb ed="X" xml:id="X57.0958.0096c" n="0096c"/>
<lb ed="X" n="0096c01"/><lb ed="R101" n="0407a17"/>如不守自性。則知全性成修。眞如不失自體則全修
<lb ed="X" n="0096c02"/><lb ed="R101" n="0407a18"/>成性。是故修性之道不可得而議焉。其不知者。纔言
<lb ed="X" n="0096c03"/><lb ed="R101" n="0407b01"/>卽心是佛便廢修行。或聞佛道長遠者<anchor xml:id="nkr_note_add_0096c0301" n="0096c0301"/><anchor xml:id="beg0096c0301" n="0096c0301"/>已<anchor xml:id="end0096c0301"/>絕分。皆由
<lb ed="X" n="0096c04"/><lb ed="R101" n="0407b02"/>不了修性之說故爾。是知經論所明不出此二。能知
<lb ed="X" n="0096c05"/><lb ed="R101" n="0407b03"/>此者可與論道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0096c06"/><lb ed="R101" n="0407b04"/>
<lb ed="X" n="0096c07"/><lb ed="R101" n="0407b05"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>圓頓宗眼<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0092b0901" to="#end0092b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0092c1901" to="#end0092c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0092c1902" to="#end0092c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0093a0101" to="#end0093a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0093a1901" to="#end0093a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0093a1902" to="#end0093a1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0093a2401" to="#end0093a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0093b1001" to="#end0093b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0093c0401" to="#end0093c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094a0201" to="#end0094a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094a0202" to="#end0094a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094a0301" to="#end0094a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094a2001" to="#end0094a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094b0101" to="#end0094b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094b1401" to="#end0094b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094c1601" to="#end0094c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094c2101" to="#end0094c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0094c2301" to="#end0094c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0095a1601" to="#end0095a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0095a2001" to="#end0095a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0095b1101" to="#end0095b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0095c0801" to="#end0095c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0095c1301" to="#end0095c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0095c2001" to="#end0095c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0096a0601" to="#end0096a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0096a0801" to="#end0096a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0096a1401" to="#end0096a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0096a2001" to="#end0096a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0096001" to="#end0096001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">失</lem><rdg wit="#wit.orig">吿</rdg></app>
<app from="#beg0096c0301" to="#end0096c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0096001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0096001">失【CB】，吿【卍續】，吿當作失</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0092001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092001">目錄新作</note>
<note n="0096001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096001">吿當作失</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0092b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0092b0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0092c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0092c1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0092c1902" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0092c1902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0093a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0093a1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a1901">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0093a1902" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a1902">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0093a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093a2401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0093b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0093c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0093c0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094a0202" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0202">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094a2001">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094b0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094c2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0094c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0094c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0095a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095a1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0095a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0095b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0095c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0095c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0095c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0095c2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0096a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0096a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a0801">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0096a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0096a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096a2001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0096c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0096c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>